3 Aralık 2010 Cuma
Bebek sahibi olmak umudu suya düşmesin:Fertilite ve omega 3
İnfertilite (dölleme veya döllenme gücünün olmaması) çok çeşitli nedenlere bağlı olabilir: fizyolojik, biyolojik ya da psikolojik etmenler rol oynuyor olabilir.
Tüplerin veya sperm kanallarının tıkalı olması gibi fiziksel nedenler üzerine omega 3lerin etkisi yoktur.
Ancak omega 3 hücrenin fonksiyonlarını yerine getirmesinde önemli bir yapı taşı olduğundan doğal ovülasyon, sperm kalitesi gibi bakımlardan destekleyicidir. Ayrıca kadınların gebe kalma ihtimalinin en yüksek olduğu dönemi uzattığı da düşünülmektedir.
Kanın akışkanlığını olumlu yönde etkiliyor olması da önemli bir yarardır: bebek doğana kadar yatağı olan rahime yeterli kan akışı sağlanır.
Gebe kaldıktan sonra düşüğü ve bazı doğum anomalilerini önlemek hususunda etkileri üzerine de yayınlar vardır.
Anne karnındaki gelişim sürecinde göz ve sinir sistemi gelişimine yüksek etkileri bilinmekte olup gebeliğin 3. trimesterinde vücut, alınan DHA'nın çoğunu bebeğin beyin gelişimi için transfer eder.
Burada en önemli husus kullanılacak omega 3 preparatında balığın karaciğerinin kullanılmamış olması, preparata 'antioksidan' olarak A ve E vitaminlerinin eklenmemiş olmasına dikkat etmektir.
5 Kasım 2010 Cuma
Diş eti iltihaplarında (Periodontit) omega 3
Periodontit, diş etinin dişten ayrılmasına, bakteri kümelenmesine dolayısıyla kemik ve diş kaybına yol açan iltihabi bir hastalıktır.
Yapılan bu çalışmada DHA ve EPA’nın periodontit görülme oranını düşürdüğü belirtilmektedir: araştırmaya katılanlarda periodontit prevalansı %8.2 olup, yüksek miktarda DHA alanlarda periodontit prevalansı %20 azalırken, EPA’da bu oran biraz daha düşük olmuş, LNA’nın ise belirgin bir etkisi olmamıştır.
NUTRITION HORIZON
n-3 Fatty Acids and Periodontitis in US Adults
24 Ağustos 2010 Salı
Omega 3 metabolik sendroma bağlı sonuçları düzeltebilir mi?
Bu çalışma sonuçları, insülin direnci ve diyabet riski için majör risk faktörlerinden olan metabolik sendromun etkilerinin, düşük yağ ve kompleks karbonhidratlardan oluşan beslenme rejimine omega 3 desteği eklenerek azaltılabileceğini göstermiştir.
İspanya’daki Cordoba Universitesinden Jose Lopez Miranda’nın öncülük ettiği araştırmacılar “bu suplemanlar insülin direnciyle bağlantılı metabolik değişimleri, postprandial (tokluk; yemek sonrası) plazma trigliserid konsantrasyonu da dahil olmak üzere, düzeltebilir” diye belirtiyorlar.
The Journal of Nutrition
18 Ağustos 2010 Çarşamba
Omega 3’ün işlevleri cinsiyete bağlı olabilir mi?
Çok yeni bir çalışmanın sonuçları, platelet agregasyonu (trombositlerin birbirine yapışıp kümeleşmesi)üzerine omega 3 yağ asitleri EPA ve DHA’nın, kadın ve erkeklerde cinsiyete spesifik bir etkiye sahip olabileceklerini ileri sürmektedir.
Avustralya, Newcastle Üniversitesinde yapılan bu çalışmaya göre, cinsiyet hormonlarının etkisi dolayısıyla, platelet agregasyonunun önlenmesinde erkekler EPA’dan, kadınlarsa DHA’dan daha fazla yararlanıyor olabilir.
İlaç olmamakla beraber, anti-platelet etkileri dolayısıyla omega 3’lerin destek olarak kullanımları giderek artmaktadır.
Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases
13 Ağustos 2010 Cuma
Kimin omega 3’e ihtiyacı var?
Hücre ve dokuların temel yapı taşlarından olduğu ama insan vücudunda yapılamadığından, 7’den 77’ye HERKESİN omega 3’e ihtiyacı var.
Gebeler, doğum öncesi ve sonrası bebekler için:
• Bilişsel (idrak; kognitif) fonksiyonların gelişiminde yararlıdır.
• Astım riskini azaltır; gebeliği sırasında omega 3 almış annelerin çocuklarında astım gelişmesi olasılığı çok düşüktür.
• Büyüme: omega 3 desteğinin çocukların beden ve zekâ gelişimi üzerine olumlu etkileri vardır.
• Erken doğum riskini azaltır.
Çocuk ve ergenler için:
• Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite (ADHD): Bu grup çocuklarda, omega 3 eksikliğinin bir etmen olabileceğinden hareketle, omega 3 takviyesi verildiğinde olumlu sonuçlarının görüldüğü çalışmalar vardır.
• Depresyon
• Diyabet: Omega 3 alan çocuklarda diyabet riskinin daha düşük olduğu görülmüştür. Ancak çalışma sayısı azdır.
• Astım: Omega 3 alan astımlı çocuklarda semptomların azaldığı görülmüştür. Ancak çalışma sayısı azdır.
Gençler için:
• Kalb-damar sağlığı üzerinde etkisi kanıtlanmıştır; ileriye yönelik risklerden korur.
• Kanser üzerinde etkisi henüz yeterince araştırılmamış olmakla beraber, bazı kanserlere yakalanma riskini düşürdüğüne yönelik bulgular vardır.
• Depresyon ve başka psikiyatrik sorunlar konusunda, omega 3’ün beyin kimyası üzerine olumlu etkileri dolayısıyla yararlı olabileceğine dair bulgular vardır.
Yetişkinler ve yaşlılar için:
• Kalb-damar sağlığı üzerinde kanıtlanmış etkisi sadece hastalık gelişmesi riskini azaltmakla kalmaz; kalb hastalığı olan kişilerde de komplikasyonları ve ölüm riskini azalttığı bilinmektedir.
• Trigliseridleri, özellikle de yüksek dozlarda, %20 - %50ye varan oranlarda düşürdüğü gayet iyi bilinmektedir.
• Kan basıncı üzerine olumlu etkileri olduğunu gösteren çalışmalar vardır.
• Romatoid artrit konusunda, çalışmaların sonucu henüz kesin olmamakla beraber, özellikle de yüksek dozlarda, semptomları azalttığı gözlenmiştir.
• Osteoporoz : Yeterince yağlı balık yiyenlerin kalça kemiği yoğunluğu, yemeyenlerden daha yüksek bulunmuştur.
• Hafıza, Demans, ve Alzheimer hastalığı ile ilgili olarak bir çok araştırmada yüksek miktarlarda yağlı balık yiyenlerin demans (bunama) riskinin düşük ve hafızalarının iyi durumda olduğu görülmüştür.
12 Ağustos 2010 Perşembe
Omega 3 yaşa bağlı işitme kaybını önleyebilir mi?
Mayıs 2010’da yayına kabul edilen bu klinik araştırmanın sonucuna göre, omega 3 alımı azaldığında işitme kaybının daha yüksek olduğu yönünde bir bağlantı görülmüştür.
Bu noktadan hareket eden araştırmacılar, omega 3 alımının, diğer olumlu etkilerinin yanısıra, yaşa bağlı işitme kaybını da engelleyebileceği, en azından erteleyeceği sonucuna varmışlardır.
Am J Clin Nutr (June 9, 2010)
26 Nisan 2010 Pazartesi
Omega 3 kolon kanseri riskini azaltabilir
Beyaz deneklerde omega 3 kullanımının en yüksek olduğu çeyrekte yer alanların kolon kanseri riski, kullanımın en düşük olduğu çeyrekte yer alanların yarısı kadar bulundu.
Ayrıca, her ne kadar tek başına riski etkilemiyorsa da, omega 3’e kıyasla daha fazla omega 6 tüketenlerin kolon kanserine yakalanma riskinin daha yüksek olduğu görüldü.
REUTERS
(Kaynak: American Journal of Epidemiology, online April 14, 2010.)
19 Nisan 2010 Pazartesi
Omega 3 yağ asitleri klopidogrel direncini düşürür mü?
Omega 3'ün antiplatelet ve antitrombotik etkileri iyi bilinmektedir; güvenirlikleri de yüksek olduğundan iki antiplatelet etkiyi birlikte değerlendirerek sonuçların araştırılması fikri doğmuştur.
Medscape (re:HeartWire) 'de yayınlanan bu çalışmanın sonuçları, omega 3'ün klopidogrel ile alınacak sonuçları iyileştireceği beklentisini desteklediğinden, araştırmacı Dr. Grzegorz Gajos ve arkadaşları: "şimdi omega 3'ün klopidogrel direncini ortadan kaldırıp, klinik sonuçları iyileştirdiğine dair uzun dönemli çalışmalara ihtiyaç vardır" demişlerdir.
15 Nisan 2010 Perşembe
Perinatal depresyonda omega 3
PHARMACOTHERAPY adlı dergide yayınlanan bir yazıda annelerin, yan etki veya bebek üzerine olumsuz etkisi olabileceğinden ilaç tedavisi alamayabildiklerinden bahsedilerek, ilaç yerine omega 3 desteği kullanılarak yapılmış çalışmaların sonuçları ele alınıyor.
Dördü randomize ve plasebo kontrollü, üçü de "açık" olarak tanımlanan yedi çalışmanın ortak sonucu, gerek güvenirlik gerekse etkinlik itibarıyla omega 3'ün perinatal depresyon semptomlarının giderilmesinde yararı olduğu şeklindedir.
10 Şubat 2010 Çarşamba
Psikoz riski yüksek olanlarda omega 3
Yapılan bu çalışmada omega 3'ün, eşik altı psikozu olan 13-25 yaş arası olgularda ilk psikotik epizod gelişme oranını düşürüp düşürmeyeceğine bakılmış, ilaveten semptomatik ve fonksiyonel değişimler de değerlendirilmiş.
Sonuç olarak omega 3 kullanımının, eşik altı psikozu olan genç insanlarda psikotik epizod gelişme riskini azalttığı ve önlemek amacıyla kullanılabilecek etkin, güvenli bir çare olabileceği belirtilmekte.
Arch Gen Psychiatry
26 Kasım 2009 Perşembe
30 Ekim 2009 Cuma
Omega 3lerin emilimleri arasında ne fark vardır? Omega 3 miktarı yüksek olanlar daha mı çok emilir?
Fosfolipidler hücrelerin doğal yapısında mevcuttur. Triaçilgliserol (TAG) ise trigliserid demektir (gliserole bağlı biri doymuş, biri doymamış, üçüncüsü ise doymuş ya da doymamış olabilen üç yağ asidi bağlanan bir yapıdır). Aralarındaki en temel fark önce emilimlerinden, sonra da dokulara omega 3 taşıma kapasitelerinden gelir: en düşük omega 3 taşıma kapasitesi triaçilgliserol yapıda olan preparatlarda, en yüksek omega 3 taşıma kapasitesi de fosfolipid yapıdadır (Vectomega).Yukarıdaki şekille (büyütmek için üzerine tıklayınız) açıklarsak, standart ürünler daha bağırsaktan emilirken %90 kayba uğruyor, hücre içine de emilebilen 10 birimin ancak %8'i geçebiliyor.
Yani 1000 mg (1 gram) standart bir ürün içildiğinde, bunun hücre içine ulaşabilen miktarı 8 mg civarındadır.
Bu da göstermektedir ki, ürünün içerdiği miktardan önce, içerdiği omega 3'ün yapısı ve vücutta emilip dokulara yüksek miktarda ulaşması önemlidir.
Vectomega, standard balık yağı preparatlarından 50 kata varan daha yüksek emilime sahiptir.
Vectomega’nın kadınlara özgü faydaları nelerdir?
Omega 3 genel etkisi itibarıyla tüm hücre ve dokuların yenilenmesi üzerine olumlu etkiye sahiptir. Özellikle kalb ve dolaşım sistemi, zihinsel gelişim ve mental sağlık, eklem sağlığı üzerine olumlu etkileri iyi bilinmektedir.
Dolayısıyla kadınlara has yararlarına, gençlikten itibaren bakarsak:
• Hücre yenilenmesi üzerine etkisi dolayısıyla anti aging etki – bunun erkekler için önemsiz olabileceğine kimse ihtimal vermez.
• Üreme sistemi fonksiyonları – menstrüasyon (adet görme, regl), gebelik, menopoz – kadınların beslenme açısından destek ihtiyacını (omega 3, demir, kalsiyum, folik asid vb. gibi)artırmaktadır. Aynı şekilde, beslenme bozuklukları da anemi, osteoporoz, adet öncesi semptomlar (PMS) gibi birçok rahatsızlığa yol açmaktadır.
o Omega 3, prostaglandin dengesi üzerine etkisi dolayısıyla adet öncesi semptomlarda (Premenstrüel Sendrom), menstrüel kramplarda önemli bir destek oluşturmaktadır.
o Omega 3 hormonal dengenin sağlanması ve rahime kan akımının düzelmesi bakımından gerekli olduğundan, gerek gebelik öncesi, gerekse bebeğin gelişimi üzerine olumlu etkisinden dolayı hamilelik sürecinde de önerilmektedir.
o Gebelik sürecinde omega 3 kullananlarda doğum sonrası (post partum)depresyon da daha az görülmüştür.
o Ayrıca daha önce de bahsettiğimiz gibi, omega 3 gebelikte preeklampsinin ve erken doğumların önlenmesinde yarar sağlamaktadır.
o Yine daha önceki yazılardan hatırlayacaksınız: omega 3, bebeğin zekâ gelişimi üzerinde de belirgin bir etkiye sahiptir.
o Menopoza bağlı sıcak basması, duygusal dalgalanmalar gibi semptomları belirgin ölçüde azalttığı gözlenmiştir.
• Kalb ve damar hastalıklarından korur – bu risk de tıpkı osteoporoz gibi menopozdan sonra daha da artmaktadır- trigliseridleri düşürmesi, HDL kolesterolü yükseltmesi, damar tıkanıklığı riskini azaltması klinik olarak bilinmektedir.
• Omega 3 tüketimi yüksek olanlarda osteoporoz riskinin düştüğü görülmüştür.
• Meme kanserine yakalanma riskini azalttığını gösteren çalışmalar vardır.
Ancak omega 3 preparatları arasında farklar vardır, hepsinin emilim ve vücutta yararlanım miktarının eşit değildir ve balıkyağı kapsüllerine kıyasla Vectomega 50 kat daha iyi emilime sahiptir.
26 Ekim 2009 Pazartesi
Sınav döneminde beslenmek...
İncelediğimiz kaynaklardan özetlersek:
• Sınav günü diye, yediklerinin miktarını değiştirmeyin (daha az ya da çok yemesin).
• Şekere yüklenmeyin – enerjiyi hızla yükseltse de aynı hızla düşeceğinden yararı yok.
• Bol su içsin – bunu zaten alışkanlık haline getirmekte yarar var. Hatta sınavda yanında su bulunsun.
• Kafein ve guarana içeren ürünler uyarıcı etki yapmakla beraber, bir noktadan sonra sinirlilik – huzursuzluk yapabilir ve uyku düzeni bozulabilir. Miktarını sınırlamakta yarar var.
• Sınav öncesinde veya sınav aralarında biraz fiziksel aktivite – uzun uzun gerinmek, birkaç kere çömelip kalkmak gibi basit hareketler bile – kan dolaşımını artırmak, stresi azaltmak gibi faydalara sahiptir.
Bunlardan başka, kahvaltıda aşağıdaki seçenekler karbonhidrat, vitamin – mineral bakımından ihtiyacını karşılayacaktır:
• Az yağlı/Yağsız süt ve üzerine birkaç badem veya ceviz ile doğranmış meyve ilave edilmiş kahvaltı gevreği
veya
• Tam buğday ekmeği içine az yağlı peynir ve domates ile yapılmış bir sandviç veya tost beraberinde meyva suyu (doğal veya bir küçük hazır meyve suyu)
Günboyu sonrası içinse, ara atıştırmalar ve yemekte enerjisini koruyacak, beyin fonksiyonlarına ‘yakıt’ sağlayacak gıdalar yardımcı olur:
• Yağsız et, ton balığı (konserve) ya da az yağlı peynir ile salata ilavesiyle hazırlanmış sandviç veya dürüm
• Meyve karıştırılmış az yağlı/yağsız yoğurt
• Taze veya kurutulmuş meyve ya da bir miktar fındık, ceviz veya badem
• Tam buğday ekmeğinden az yağlı peynir ve domates ile yapılmış tost/sandviç.
Tüm çocuklara zihin açıklığı ve başarılar dileriz.
EDİTÖR
15 Ekim 2009 Perşembe
Vectomega çevre kirliliğinin zararlı etkilerinden korunmak için kullanılır mı?
Partiküler maddelerin (PM; havada veya sularda asılı duran katı veya sıvı parçacıklar olup, tanımlamak için genellikle yanlarına çapları da yazılır: örneğin PM 2.5: çapı 2.5 mikrometre olan partikül demektir) tetiklediği sağlık sorunlarının başında enflamasyon (iltihap;yangı) ve oksidatif stresin (savunma sistemimizin, antioksidan etkiyle vücudumuzdaki zararlı oksijen radikallerini uzaklaştıramaması halinde ortaya çıkan durum) geldiğine inanılmaktadır.
Omega 3 alımının artırılmasının antienflamatuar etkileri bilindiğinden, PM’lere maruz kalmayla bağlantılı kardiyak değişimlere karşı koruyabileceği konusu araştırılmış.
Çıkan sonuçlar, çevre kirliliğinin tetiklediği oksidatif strese bağlı olumsuz etkilerin omega 3 desteği ile düzeltilebildiğini göstermiştir.
Environmental Health Perspectives, Sept. 2009
14 Ekim 2009 Çarşamba
Omega 3 meme sağlığı açısından da önemli
Araştırmaya farklı hastalık (proliferatif ya da olmayan fibrokistik olgular ve meme kanseri ) gruplarından toplam 581 ve kontrol grubunda da 1,030 kadın alınmıştır.
Hücre EPA düzeyi en yüksek olanlarda fibrokistik meme hastalıkları gelişme riski %67, meme kanseri gelişme riski %49 daha düşük bulunmuştur.
Am J Clin Nutr, 2009; 89
13 Ekim 2009 Salı
Hiç "mood"umda değilim...!
Bipolar bozuklukta omega 3 destek tedavisinin sonuçları Stoll ve ark. tarafından yayınlandıktan sonra, bu konuda birçok araştırma yapılmıştır.
Massachusetts Hastanesinden Dr.Marlene Freeman,bu alanda araştırmaların devam etmesinin gerektiğini ve incelediği iki meta-analizin, plasebo kontrollü çalışmalarda omega 3'ün istatistik olarak anlamlı bir etkinliği olduğunun gösterdiğini belirtmektedir.
Kadınlardaki, özellikle de gebelik öncesi ile süresince ve doğum sonrası dönemdekilerde duygudurum bozukluğu ile ilgilenmekte olan Dr.Marlene Freeman, klinik olarak kanıta dayalı bu gibi destek tedavilerin, anne ve bebeğin güvenliği açısından önemli olduğunun altını çiziyor.
PSYCHIATRY WEEKLY
25 Eylül 2009 Cuma
Omega 3 yaşa bağlı körlükten koruyor mu?
Retinopati, gözün ışığa duyarlı bölümü olup, göz sinirlerinin "görüntü"yü aldıkları bölümdür: prematüre retinopatisi (erken doğan bebeklerde ortaya çıkabilen ve körlüğe kadar gidebilen), diyabetik retinopati (şeker hastalığına bağlı olarak kan damarlarının şişmesi ve sıvı sızdırması ya da damarların retina yüzeyine doğru anormal büyümesi) ve yaşa bağlı görme noktasında bozulma (maküla dejenerasyonu) gibi üç tipinde omega 3'ün yararlı olabileceği görülmüştür.
Bugün yaşa bağlı maküla dejenerasyonu, Amerika'da ilerleyen yaşlardaki görme kayıplarının ana nedenidir.
Araştırmacılar "eğer insanlarda yapılacak klinik çalışmalar da bizim bulgularımızı desteklerse, milyonlarca insan bu maliyeti uygun yöntemden yararlanabilir" demekteler.
Omega 3 yağ asitleri, kan damarlarının aşırı şekilde büyümesini - ki bu retinopatilerin temel nedenidir - önleyen "biyolojik mediatör"ler (biyolojik cevapların ortaya çıkmasını sağlayan ve vücudun ürettiği kimyasal maddeler - Bkz. aşağıdaki linkler) içermektedir.
Tam tersine, omega 6'nın fazla olmasının retinada anormal damar büyümesini körüklediği ve diyette omega3'ü artırıp, 6'yı azaltmanın durumu düzelttiği görülmüştür.
Retina vücutta omega 3 konsantrasyonunun en yüksek olduğu dokulardan biridir ve bu çalışmada, alınan omega 3 miktarında %2lik bir artışın bile retinopatinin şiddetini %40 - 50 oranlarına kadar düşürebildiği gözlenmiştir.
Aşağıdaki linklerde çalışmayla ilgili detaylar İNGİLİZCE olarak yer almaktadır:
Yaşa bağlı körlükten korunmak
American Journal of PATHOLGY
Sağlığı korumak, kaybedip bulmaya çalışmaktan daha kolaydır.
Klasik "sigara içme - beslenmene dikkat et - düzenli bir hayat sür - stresten kaçın" öğütleri doğru ve haklı.....ancak çeşitli nedenlerle, bazen de zorunluluklar yüzünden bunlar yapılmıyor.
Günümüzde, yaşam tarzındaki değişiklikler, çevre kirliliği ve sağlıksız tarım-hayvancılık uygulamaları dolayısıyla ihtiyacımız olan besin maddelerini de yeterli şekilde alamıyoruz: doğadan soframıza taze gelebilenler azaldı.... doğadan soframıza gelebilenlerin kompozisyonu da eskisi gibi değil.
Buna en güzel örnek omega 3:
Vücudumuzda yapılamayan ve dışarıdan alınması gereken bu besin unsuru, organ ve dokuları oluşturan hücrelerin temel yapı taşlarından biridir: büyüme ve gelişme, kalb - damar sağlığı, romatizma gibi iltihabi hastalıklardan korunmak, beyin ve sinir sistemi sağlığı, hatta kanserden korunmak açısından önem taşımaktadır.
Somon balığı, uskumru gibi yağlı ve soğuk deniz balıkları omega 3 bakımından zengindir; ancak ağır metal barındırmıyor olduklarından emin olmak ve haftada 3-4 öğün, kızartma yapmamak koşuluyla tüketmek gerek.
Yumurta, bazı süt ürünleri, et ve bazı yeşil sebzelerde de bulunur, ancak hayvanların doğal olarak beslenmek yerine, yem ve tahılla besleniyor olması omega 3 - omega 6 dengesini sağlığımızı olumsuz etkileyecek şekilde bozmaktadır.
Günümüz koşullarında neredeyse herşeyden omega 6 (ki fazlası vücutta iltihabi reaksiyonları körüklemekte ve depresyon, osteoporoz, trombotik inme, aritmi gibi durumlarla ilişkilidir) almakta olduğumuzdan, bu dengeyi olması gereken düzeye getirebilmek amacıyla omega 3 desteğine ihtiyaç duyulmaktadır.
Vücudumuzun sağlık ve onarım sürecinde hücrelerimizin yenilenmesi sırasında, omega 3 eksikliği nedeniyle omega 6'nın yer almasını "evimizin yıkılan duvarını el bombasıyla onarmaya çalışmak" benzetmesi, omega 3'ün önemini açıkça anlatmaktadır.

